Çoğumuzun bazı eksiklikleri var. Hayatta işimiz, vatan sevgimiz, imanımız, algılamamız hep “mış gibi” yapmakla örülmüş. Karşılığında maaş ya da belirli miktar bir para, ne olursa olsun kazandığımız şeyi hak etmek gibi bir düsturumuz yok. Mesailerimizi kerhen yapıyor, yazılarımızı yaz”mış” olmak için yazıyor ve çoğunlukla konuş”muş” olmak için konuşuyoruz. Düsturumuz var”mış” gibi davranıyoruz. Çalıştığımız yerlerde kamu, özel ayırt etmeksizin takip edilmesi gereken bir sistematik yok. Kurallar bütünü denilen şeyi yıkılması gereken “primitif baskılar” gibi algılıyoruz.
Makineleşme korkusunu, üşengeçlik giysilerimizin üzerine bir palto misali geçirip önümüzdeki kıştan korunabileceğimizi sanıyoruz. Kurallara aykırı hareket etmek sanki milli bir refleks gibi. Öyle ki zamanla rüşvetler harç halini alıyor, yasanın arkasından dolanarak onu delip geçmek marifet, bunu yapanlar ise meslek erbabı oluyor.
Memlekette işini düzgün, dürüst, kuralına göre yapan adam siz deyin 50 yıl, ben diyeyim 500 yıldır örselenen adam oluyor. Oysa kavrayıp da işimize, hayatımıza, kolektif bilincimize uyarlamamız gereken bir sistem var. Hani cümle hakîr gördüğümüz yabancının batıda, doğuda, kuzeyde ve güneyde ayakta kalmasına yarayan bir sistem.
Görevlerin, yapılacak işlerin, o işlerin yapılacağı zaman dilimlerinin ve bu iş için karşı karşıya olunan maliyetin kesinlik arz ettiği sistemler. “Kural” denildiği zaman bunun yapılması gereken işin doğasından peyda olmuş bir mekanizma olduğunu kavrayarak, buna isyan etmek veya kuralı delmeye çalışmak hasletlerinden kurtulmamız lazım.
Ülkenin kurtulması gerek diye mi tartışıyoruz? Bu memleketteki bir çöpçünün her sabah işine “birlikte yaşadığım vatandaşların daha temiz caddelerde yürüyebilmesi için mesai saatlerim arasında belirtilen miktarda çöpün toparlanması, taşınması ve imhasından ben sorumluyum” mantalitesiyle hareket etmesi gerekiyor. Zira memlekette toparlanıp, taşınacak ve imha edilecek çöp dağları oluşuyor.
